“Ontdekkend leren en onderzoekend leren zijn eigenlijk hetzelfde toch?”

“Nee, dat zou raar zijn. Waarom bestaan er dan twee termen voor?”

Ik probeerde laatst te achterhalen hoe het zat met de hierboven genoemde begrippen en kon er maar moeilijk grip op krijgen.

Terug denkend aan de Pabo dacht ik dat ontdekkend leren een stijl van lesgeven was. Maar goed dat zegt nog niet veel.

Dan maar weer eens op zoek in de studieboeken. Het boek Praktische didactiek voor natuuronderwijs staat hier nog steeds in de kast (in vernieuwde versie inmiddels, dat wel).

Ontdekkend leren blijkt in dit rijtje te horen:

Spontaan Ontdekkend Leren – Ontdekkend Leren – Overdragend Leren

Deze drie begrippen slaan op de mate van leerkrachtsturing. Ontdekkend leren staat tussen twee uiterste.

Spontaan ontdekkend leren

Spontaan ontdekkend leren is leerlinggestuurd. De kinderen besluiten in dit geval zelf wat ze gaan onderzoeken en regelen zelf hoe ze dat gaan doen.

Deze vorm van leren is natuurlijk, maar vaak niet makkelijk te regelen in een schoolse situatie. Het plannen van activiteiten is erg lastig bij deze vorm. De intrinsieke motivatie is dan weer erg hoog als kinderen zo aan de slag gaan.

Overdragend leren

Overdragend leren is leerkrachtgestuurd. De leerkracht draagt zijn kennis over en heeft alles in eigen hand.

Bij deze vorm staat letterlijk: deze methode werkt doen zonder denken in de hand. Daar krijg ik wel de kriebels van moet ik eerlijk zeggen.

De kinderen moeten namelijk mee in de gedachtegang van de leerkracht en leren door externe sturing. De geslote opdrachten en proefjes zorgen ervoor dat kinderen het verband kwijt raken en niet weten waarom ze doen wat ze doen.

Ontdekkend leren

Dan hebben we nog ontdekkend leren. Deze vorm past dus tussen de twee hierboven. Iets er tussenin dus, gedeelde sturing ook wel.

De kinderen worden serieus genomen en aangemoedigd om op onderzoek uit te gaan. Wel lessen voorbereiden, maar met ruimte voor inbreng van de kinderen.

De intrinsieke motivatie krijgt een kans zeg maar.

Onderzoekend (& Ontwerpend Leren)

ontdekkend leren wetenschap en technologie onderwijs

Ik snap nu wel dat er verwarring is tussen ontdekkend leren en onderzoekend leren.

In de meeste gevallen wordt onderzoekend leren ook op een ontdekkend leren manier uitgevoerd heb ik het idee.

Hè, wat?

Onderzoekend leren wordt meestal via gedeelde sturing uitgevoerd (ontdekkend leren). Het is in de meeste gevallen niet zo dat het alleen de leerkracht of de leerlingen besluiten wat er onderzocht gaat worden en op welke manier.

Dit geldt volgens mij ook voor ontwerpend leren. Dat gebeurt ook op de ontdekkende manier, met gedeelde sturing dus.

Ik moest ook denken aan het groeimodel onderzoekend leren uit het boek Wetenschappelijke doorbraken de klas in, boek 4. Daarin staat hoe de stappen van onderzoekend leren er uit kunnen zien als je verschillende sturing hanteert.

Mijn conclusie

Je zou denk ik het volgende kunnen zeggen:

Onderzoekend leren kun je op een ontdekkend leren manier uitvoeren.

Daar laat ik het even bij.
De verwarring is nog niet helemaal over geloof ik…

Lees meer:

 

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief