Selecteer een pagina

Ik hoor het vaak:

Een onderzoeksvraag formuleren is lastig
Moeilijk
Gaat steeds mis
en het is ook nog eens niks voor mij

Binnen het proces van onderzoekend leren wordt het formuleren van een goede onderzoeksvraag vaak gezien als een struikelblok.

Maar zoals je vast al eens gehoord hebt: oefening baart kunst.
Ook dit is, echt waar, te leren.

Leer samen met de kinderen en maak vooral gebruik van de volgende 5 tips:

Maak de onderzoeksvraag persoonlijk

Veel onderzoeken zijn al eens gedaan (ook heel veel nog niet!) Maar als je een onderzoek persoonlijker maakt kan hij vaak weer wel.

Stel de kinderen willen weten hoeveel verschillende vlinders er in Nederland voorkomen.

Dit is vast op te zoeken.

Via de vlinderstichting is deze vraag zo te beantwoorden lijkt mij.

Maar wat als je eens gaat kijken in de schooltuin. Dan is de vraag gelijk niet meer op te zoeken.

Hoeveel verschillende vlinders komen er in onze schooltuin. Is al een goede startvraag om na te gaan denken over het onderzoek.

Is het uit te voeren?

Kinderen kunnen prima van plan zijn te onderzoeken hoe groot de stappen van een keizerspinguïn gemiddeld zijn. Maar is dit uit te voeren?

Hoe jammer het ook is, ik verwacht niet dat je hier ja op antwoordt.

In hun hoofd hebben de kinderen wel een idee van de uitvoering, maar als je vraagt of je volgende week het onderzoeksverslag kan inzien, zullen ze naar alle waarschijnlijkheid toch nee antwoorden.

Vraag de kinderen (en jezelf) dus steeds of het onderzoek echt uit te voeren is met de middelen en de tijd die er is.

Associeer op de eerste vraag

Kinderen stellen nog al eens grote vragen.

Een voorbeeld:

Waarom zijn de bananen krom?

Tja, ik heb persoonlijk niet direct een beeld van een onderzoek bij deze vraag.

Maar als ik verder het onderwerp in ga, als ik ga associëren, probeer ik steeds concreter te worden. Eigenlijk gaan mijn gedachten langs de kennis die ik al heb opgedaan.

Let maar op:

Hoe zitten bananen aan de boom? (weet ik al…)

Zou je een rechte banaan kunnen kweken? (ik denk van wel)

Hoe kun je eigenlijk planten kweken? Wat hebben ze nodig? (ik tuinier)

Waarom groeien planten eigenlijk omhoog? (zon, zon, zon)

Kun je een plant de kant op laten groeien die je wilt? (He, zit hier geen onderzoek in?)

Dit kunnen kinderen ook, zeker samen.

Wil je het antwoord eigenlijk wel weten?

Heel kort:

Onderzoek waar je echt in geïnteresseerd bent, voer je liever uit.

En

Dikke kans dat je nog beter je best doet ook!

onderzoeksvraag wetenschap en techniek onderwijs

Neem de tijd

Het formuleren van een onderzoeksvraag kun je beter niet in een halfuurtje willen doen.

Het is lastig en vaak wordt er ook nog weinig tijd voor genomen.

Maar het kritisch denken, het discussiëren en bijstellen kosten tijd.

Mijn tip: formuleer een eerste vraag kort op de verkenning en neem daarna even afstand. Ga bijvoorbeeld de volgende dag pas verder.

Neem pauze

Het doet ons goed!

Lees verder:

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief