Selecteer een pagina

Dit is deel 3 uit een serie van 7 over Onderzoekend Leren (lees hier deel 1)

“Maar juf, ik weet hier helemaal niks van!”

“Is dat een probleem dan?”

“Hoe kan ik dan weten of mijn onderzoek gaat lukken?”

“Hoe bedoel je?”

“Ik denk dat ik weet hoe het werkt, kijk maar in mijn onderzoeksplan, maar als het nou anders gaat?”

Ja, het opzetten van een onderzoek is nog niet zo eenvoudig. Heb je eindelijk een onderzoekbare vraag geformuleerd en een hypothese opgesteld, dan wil je natuurlijk graag dat je idee bevestigd wordt.

Je onderzoek moet slagen!

Zo schrijf je je onderzoeksplan.
Eigenlijk moet er gewoon uitkomen wat je in je hoofd hebt.

Oftewel we hebben last van onze voorkeur voor bevestiging. De confirmation bias. We zoeken naar datgene wat onze overtuiging bevestigt en negeren de rest het liefst.

Je ziet dit ook bij kinderen.
Ze hebben vaak snel een verklaring verzonnen voor een bepaald probleem of verschijnsel en zonder dat wij ze stimuleren, houden ze die vast. Kinderen zijn niet geneigd om hun ideeën te checken.

Nadat ik het thema bouw geïntroduceerd had en de kinderen verschillende aspecten hadden verkend, bleken de meeste vragen over het deelonderwerp beton te gaan. Omdat beton voor ons lastig te onderzoeken bleek (lastig te maken), ging we over op cement.

Na het vragenmachientje hadden de kinderen de volgende vragen veranderd en op papier staan. Lees maar mee:

“Waarom geven ze beton geen leuke kleur?”
Kunnen we cement een blauwe kleur geven met inkt, verf of voedingskleurstof, terwijl het nog wel stevig blijft?

“Waarom stoppen ze nou in de winter, weet dan echt niemand het?!”
Wat gebeurt er met cement als het na het storten een week lang vriest?

“Wat gebeurt er zonder fundering? Zakt dan alles in elkaar en scheurt de school open?”
Wat gebeurt er met de grond als er een zware stapel bakstenen op ligt?

Ik heb geholpen, maar niet teveel. Soms moet je, in het leerproces, ook achteraf kunnen concluderen dat je onderzoeksvraag toch niet specifiek was of eigenlijk niet goed uitvoerbaar.

Fouten zorgen voor leren.
En ik ben ondertussen minder aansprakelijk voor de slechte uitkomst. Of, misschien toch wel…

Nu stoeien ze allemaal met hun onderzoeksplan

“Juf, ik heb mijn onderzoeksplan af.”

“Dus je denkt dat het cement na het vriezen weer smelt en zacht wordt?”

“Ja, en dan stort alles in, echt onwijs gevaarlijk juf!”

Dat lijkt mij ook. Deze jongen heeft bij ‘wat weet ik al’ opgeschreven dat water bevriest en dat er water in cement zit. Nee, wees gerust, dit heeft hij niet helemaal zelf bedacht. We doen hier aan procesbegeleiding. Het ‘recept’ voor cement is opzoekbaar, dat hebben we al lang gedaan.

“Ik denk dat we een probleem krijgen juf.”

“Gaan krijgen? Oh, vertel?”

“In cement moet water, maar inkt is eigenlijk ook water toch?”

“Dat is ook een vloeistof inderdaad. Misschien kun je nadenken over het aanpassen van het recept?”

onderzoeksplan onderzoekend leren wetenschap en techniek onderwijs

Jullie moeten weten dat ik de kinderen pas ga laten onderzoeken als hun onderzoeksplan is goedgekeurd, vinden ze echt niet leuk hoor. Ze zijn nu niet even lekker aan het plannen en lijstjes aan het maken.

Nee, ze zijn eigenlijk heel boos op mij.
Ik stuur ze steeds weer aan het werk of stel irritante vragen.

Uiteindelijk wil ik ook nog dat ze elkaars plan gaan doornemen en bekritiseren. Kritisch denken hoort bij de 21st century skills. Ik werk, als het even kan, aan meerder doelen tegelijk. De executieve functies, zoals plannen en timemanagement komen hier ook zeker aan de orde.

En trouwens, onderzoekend leren hoeft niet leuk te zijn.

Het gaat om interesse!

“Ik denk dat ons onderzoek toch niet kan.”

“Vertel.”

(denk hier even een super sippe blik bij!)
“Nou je hebt net zelf gezegd dat de fundering eerst hard moet worden voor je er op gaat bouwen en de bouwvakker vertelde ook dat de grond moet rusten. Dan redden we het niet.”

Zijn werkmaatje: “Dan vragen we eerst hulp thuis. Mijn vader maakt ook wel eens cement, dan maken we die fundering toch gewoon in het weekend?”

Oh jee, wil ik dit? Daar gaat mijn controle over het proces. Maar goed, controle kan misschien wel worden overgedragen. Als ze maar zorgen voor een goed onderzoeksplan!

“Nou jongens, ik wil dit wel proberen. Maar dan moeten jullie nu extra aan het werk!”

“Ja oké, doen we…. eh, waarmee dan eigenlijk?”

“Jullie gaan een mail typen met jullie onderzoeksplan erin voor jullie ouders en jullie zorgen dat jullie allebei samen met jouw vader morgen met mij het plan komen doornemen.”

“JA!!!!”

Enthousiast over huiswerk… het kan!

Dit is deel 3 uit een serie van 7 over Onderzoekend Leren

Deel 1: Nieuwbouw

Deel 2: De Bouw Verkennen

Deel 3: Een Onderzoeksplan

Deel 4: Cement

Deel 5: Je conclusie is onzin, maar ik vind je wel aardig!

Deel 6: Presentatie werpt nieuw licht op eigen onderzoek

Deel 7: Verdiepen en verbreden, 4 mogelijkheden

 

 

 

 

 

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief