Ik zit vaak en graag in de kring met kinderen.

We kletsen over van alles en er ontstaan hele projecten uit:

Logeren, altijd feest.
Tanden wisselen, deed het pijn?
Verjaardagen, de leukste cadeaus.
Gestorven huisdieren, hoe ga je daarmee om en wat doe je ermee?
Zwemmen, durf je in het koude badje?

Van deze standaard verhalen dwalen we meestal af naar wereldoriëntatie, filosofie of sociale & emotionele verschillen. Het zijn creatieve gesprekken die we voeren.

Hieronder wat tips om meer uit je kringgesprek te halen:

1 Luister echt

Luisteren lijkt vanzelf te gaan.

Het lijkt geen moeite te kosten.

Toch is het prettig als je je als luisteraar medeverantwoordelijk voelt voor het kringgesprek.  Goed luisteren beïnvloedt de uitkomst en het gevoel aan het einde van het gesprek.

Als je actief luistert gaan je reacties meer aansluiten bij de kinderen waardoor je het begrip over en weer vergroot en het kringgesprek meer de diepte in kan.

Voorbeelden van actief luisteren: samenvatten, vragen stellen, kleine aanmoedigingen te geven (’ja’, ‘hmhm’) En non-verbaal door oogcontact, gezichtsuitdrukkingen, gebaren.

2 Vertaal tijdens het kringgesprek

Ontstaan er onduidelijkheden of misverstanden tussen de kinderen tijdens het kringgesprek?

Wees dan de vertaler.

Zorg als leerkracht altijd dat je de kinderen begrijpt (zo bouw je gelijk een positieve relatie met ieder kind op) en zorg er daarnaast voor dat je de rest van de klas inzicht geeft in al die verschillende gedachtegangen.

Heel waardevol voor de veilige sfeer in de klas.
En niet te vergeten: waardevol voor de rest van hun leven!

3 Denk hardop

Deel hardop je gedachtes
Je afwegingen
Je twijfels

Dit is met name goed voor de het inzicht dat niet iedereen hetzelfde is en je oefent tijdens het kringgesprek het (logisch) denken.

Geef de kinderen ook de gelegenheid verder te gaan waar jouw gedachten stoppen. Nodig ze uit te delen waar ze zelf aan moeten denken. Hoe kijken zij tegen de zaak aan?

kringgesprek tips wetenschap en technologie onderwijs

4 Stel vragen

Door vragen te stellen breidt een kringgesprek zich uit en kun je gaan verdiepen.

Vragen zijn belangrijk, maar
plan ze niet (teveel) in!

Ga vooral mee in het gesprek dat ontstaat. Door actief te luisteren weet je wel wat je moet vragen om verder te komen. Of heb je daar in een gesprek met volwassen wel eens een probleem mee?

Maak het stellen van vragen door de kinderen ook een vast onderdeel van het kringgesprek. (Bijvoorbeeld via de hand-vol-vragen techniek)

Zorg zeker ook voor voldoende open vragen. Dit nodigt uit om meer informatie te delen.
Wees wel echt open als je een open vraag stelt! Toon je nieuwsgierigheid en je interesse.

5 Geen vingers!

Tja, sorry leerkrachten, ik ben niet voor het opsteken van vingers.

Soms grijp ik ernaar terug als het kringgesprekgesprek te chaotisch wordt, maar meestal verdwijnen de vingers weer.

Het opsteken van vingers werkt remmend.

Eerst moet je al nadenken over wat je wilt zeggen
En,
als vanzelf,
ga je nadenken over de vragen: “wil ik wel wat zeggen?”  “Wil ik de beurt en al die aandacht wel?”

Vingers opsteken is een een extra drempel

Er zijn veel kinderen (en volwassenen) die hier niet mee overweg kunnen. Ze krijgen het woord liever niet. Ze trekken zich terug.
Wat als deze kinderen de vrijheid krijgen via een kortere weg te zeggen wat ze te zeggen hebben?

Ze weten heel vaak prima een normaal gesprek te voeren (dus zonder vingers!)

Ik zie het voeren van een kringgesprek zonder vingers als een leerdoel en ja, daarbij gaat het wel eens even mis.

Het is investeren.

6 Weg met je eigen mening

Laat begrip voor je eigen mening komen.

Oordeel niet.

Ja, dit geldt ook in een kringgesprek met kinderen!

Als je een kind om zijn mening vraagt, moet het duidelijk zijn dat zijn antwoord niet goed of fout is!
Onderdruk de neiging om te onderbreken

”Ja, maar…”

Begrijp je echt wat het kind zegt?
Begrijp je echt wat er in hem of haar omgaat?

erwonderingskaartjes merel sprong onderwijs met stijl onderzoekend leren ontwerpend leren

7 Stimuleer autonomie

Geef niet direct een antwoord, laat ze denken.

Kinderen die zelf bedenken hoe iets zit,
Kinderen die uitdenken hoe ze iets willen aanpakken,
Die kinderen groeien in hun zelfvertrouwen.

Ze gaan creatiever denken. En ze gaan meer met elkaar in gesprek tijdens je kringgesprekken.

Ze gaan bedenken hoe ze hun doel kunnen bereiken of hoe iets in elkaar zit. Kinderen hebben geen kant-en-klaar advies nodig. Om ze echt autonomie te geven, ga je vervolgens met ze op onderzoek.

Wat wijze woorden

Martine Delfos over communiceren met kinderen:

Als je met een kind wilt kunnen communiceren, zul je eerst moeten luisteren. Want kinderen hebben, net als volwassenen, een innerlijke wijsheid waarnaar niet altijd geluisterd wordt.

Een volwassene die het kind met bescheidenheid en respect benadert, zal meer in staat zijn contact te maken en ook echt een gesprek in twee richtingen kunnen voeren.

Meer lezen:

In de Kring: He, hoe kan dat?

Verwondering inplannen, 8 mogelijkheden

6 Leerkrachtcompetenties bij onderzoekend leren

7 Tips voor Woordenschat & Onderzoekend Leren

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief