Selecteer een pagina

Artikel 1 uit een serie over de 11 executieve functies

Vooral in het verkeer kan ik mijn overheersende reactie niet goed onderdrukken. Als er weer eens een autobestuurder denkt even snel door te kunnen rijden terwijl ik op een rotonde fiets bijvoorbeeld. Met als gevolg dat ik flink moet afremmen. Meestal glippen er dan woorden als eikel of idioot uit mijn mond. Niet echt zen en zeker geen goed voorbeeld. Mijn respons inhibitie laat mij gelukkig niet vaak in de steek. Maar als mijn kinderen vaker zullen meefietsen, moet ik hier toch maar eens aan werken.
 
Ga direct naar:

respons inhibitie in het kortvoorbeeld uit de klaswat is het?7 tipsvoorbeelden goede en slechte ontwikkelingextra

 

  • Vermogen om te denken voor je doet
  • Gedragsfunctie
  • Voor de eerste verjaardag wordt de basis al ontwikkeld
  • Goede ontwikkeling: later meer succes
  • Slechte ontwikkeling: een kort lontje

 

Even een kopje thee halen, moet kunnen toch? Ik probeer het weer eens uit. Om in de teamkamer te komen moet ik recht oversteken vanuit mijn lokaal. Dat klinkt dichterbij dan het is, want ik doorkruis daarbij wel de gemeenschappelijke ruimte van de school.

Ik heb haast, maar ren (net) niet. Stel je voor een juf die rent in de school, dat kan echt niet. Maar stiekem wil ik het wel…

Waarom? Ik heb een nieuw jongetje in de klas. Hij is echt wel lief hoor. Maar niet als ik weg ben.

“Juf, juf”

Oh nee, ik hoor de stemmetjes achter mij alweer meer in paniek raken.

“Juf, kom snel. Hij schudt weer.”

Dan maar geen thee. Ik draai mij om en zie zeker vijf meiden bij mijn lokaaldeur staan. Ik ren nu stiekem wel terug naar binnen.

“Maar juf, ik deed het toch niet over andere heen?” Hij kijkt er behoorlijk beteuterd bij.

We hebben het hier over zijn drinkbeker. De eerste keer dat ik het lokaal uit ging met onze nieuwe klasgenoot erbij, besloot hij een douche te maken voor de jongen naast hem. Die voelde zich daarna juist erg vies kan ik je vertellen.

Nu staat dezelfde nieuwe klasgenoot de prullenbak te sproeien. Een stuk beter inderdaad, maar de bedoeling?

“Ja, sproeien is erg leuk. Waarmee mag dat ook al weer? En vooral, wat doe je altijd met je drinkbeker als je niet drinkt?”

Ik denk dat ik mijn thermosfles maar weer eens mee naar school neem, even verse thee halen zit er de komende tijd niet in.

 
erwonderingskaartjes merel sprong onderwijs met stijl onderzoekend leren ontwerpend leren

Respons Inhibitie is het vermogen je impulsen te beheersen. Om te denken voor je doet. Hierboven beschreef ik een situatie met een jongetje dat dit vermogen minder goed had ontwikkeld dan ik tot nu toe gewend was. Dat regels ook gelden als de juf er niet bij is, was echt nog niet te doen (tijdens het eten en drinken vooral). Hij kon gewoon de neiging niet weerstaan om aan zijn impulsen toe te geven als ik niet in de buurt was. Hij kon de situatie niet overzien.

Over volwassenen die deze vaardigheid niet goed hebben ontwikkeld zeggen ze wel eens: hij heeft een kort lontje, of zij draait door.

Respons Inhibitie is een van de executieve functies die zich al vroeg ontwikkelen. Al voor de eerste verjaardag wordt hier de basis voor gelegd. Het is een basis voor veel andere vaardigheden, zoals: het hebben van aandacht, organiseren en plannen, doelen kunnen realiseren.

 

  1. Ga er vanuit dat jonge kinderen hun impulsen nauwelijks kunnen beheersen. Hoe intelligent ze ook zijn, ze hebben niet automatisch de controle over zichzelf.
  2. Stimuleer de respons inhibitie door zelf de beperkingen op te leggen. De kinderen zullen hun impulsen moeten beheersen, wat de ontwikkeling ten goede komt. Overdrijf niet, het moet wel te doen zijn.
  3. Leren om ergens op te moeten wachten stimuleert de ontwikkeling van respons inhibitie.
  4. Zorg dat de kinderen echt begrijpen dat er consequenties verbonden zijn aan slechte impulsbeheersing. Deze consequentie hoef je lang niet altijd zelf in te stellen. Als iemand nooit wil delen, zal hij niet veel vriendjes overhouden. Dit principe kun je kinderen natuurlijk wel uitleggen zodat ze oorzaak-gevolg sneller door hebben.
  5. Bereidt kinderen die het echt heel moeilijk vinden om hun impulsen te beheersen voor op situaties waarbij dat juist heel belangrijk is. Praat er rustig over met elkaar. Misschien zelfs wel met de hele groep, samen lukt het vast beter.
  6. Respons Inhibitie ligt aan de basis. Kinderen die dit slecht ontwikkelen hebben later minder succes, besteed hier echt bewust aandacht aan. Met wat oudere kinderen kun je hier inhoudelijk ook al over praten.
  7. In emotioneel beladen situaties is het beheersen van je impulsen altijd lastiger.

30 executieve functies respons inhibitie

 

  • Het naleven van regels (ook als je er niet bij bent!)
  • Netjes wachten tot je klaar bent met je gesprek of je uitleg aan anderen.
  • Rustig kunnen worden na emotionele situatie
  • Speelgoed delen

 

Voorbeelden slecht ontwikkelde respons inhibitie

  • Snel je mening klaar hebben / Voortijdig conclusies trekken
  • Aan andere kinderen friemelen in de kring
  • Met fysiek contact een conflict oplossen
  • Bij een verjaardag traktatie gelijk beginnen terwijl nog niet iedereen heeft.

 

Wel eens gehoord van de marshmallowtest? Jonge kinderen werden hierbij alleen gelaten met een marshmallow op een schoteltje. Er werd een belofte gedaan: als ze hem niet op zouden eten kregen ze er nog één. Moeilijk als je drie bent! Sommige kinderen gingen zelfs tegen zichzelf praten om het vol te houden (tip: want dat werkt goed)

Weinig mensen weten dat er jaren later ook een vervolgonderzoek gedaan werd. Hierbij bleek dat de kinderen die al op jonge leeftijd hun impulsen goed konden beheersen later meer succes hadden. Ze hadden bijvoorbeeld beter cijfers op school.

Dit was artikel 1 uit een reeks over de 11 executieve functies

Dit was artikel 11 uit een reeks over de 11 executieve functies

1. Respons inhibitie
2. Werkgeheugen
3. Emotieregulatie
4. Volgehouden aandacht
5. Taakinitiatie
6. Planning
7. Organisatie
8. Timemanagement
9. Flexibiliteit
10. Doelgericht gedrag
11. Metacognitie

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief