Selecteer een pagina

Je hebt kinderen die fluitend het schoolwerk maken en zich af vragen wanneer ze wat gaan leren. Die onder hun tafeltje een boek open hebben liggen omdat de instructie zo saai is. Of eigenlijk maken ze het schoolwerk ook wel gewoon niet, want waarom moeite doen als je over belangrijkere zaken na kan denken? Waarom niet gelijk die vette machine uittekenen die je in je hoofd al ontworpen hebt?

Dit is een bekend beeld bij veel slimme (mogelijk hoogbegaafde) kinderen.

Tijdens mijn eerste rondje door de klas kort na de verlengde instructie:

‘Hè, ben je nog niet begonnen? We zijn al een kwartier bezig.’

‘Ik moest mijn potlood zoeken.’

Mijn rondje heeft een vast patroon, zo weten de kinderen wanneer ik weer in de buurt kom. Ook hebben ze een blokje met een vraagteken erop. (tip!) Dan hoeven ze niet de hele tijd met hun vinger omhoog te zitten. Zo kunnen ze verder werken aan een andere opdracht.

Ik begin nu aan mijn tweede rondje:

‘Ik zie dat je niet veel hebt opgeschreven. Denk je aan je vragenblokje als je een vraag hebt?’

‘Maar ik heb geen vraag.’

‘Dan verwacht ik dat je nu flink door gaat werken, anders ben ik bang dat je het niet op tijd af krijgt.’

Mijn tweede rondje verloopt met hier en daar een vraag en tal van complimentjes. Ik begin aan ronde nummer drie en zie nog steeds maar twee antwoorden in het schriftje staan. Niet wat ik hoopte.

‘Heb je echt geen vraag?’

‘Nee hoor, echt niet.’

‘Vertel mij dan eens wat er dan wel aan de hand is. Ik had het idee dat je tijdens de instructie goed begreep wat de bedoeling is, maar ik zie het niet op papier. Ik begrijp dat niet zo goed, kun je het mij uitleggen?’

‘Ja juf, dat kan ik wel. Ik kan hier niks van leren. Dat vind ik saai.’

Zo die zit…
Juf moet eens hard aan het werk. Dat ben ik gelukkig wel gewend, maar kinderen die om een uitdaging vragen verrassen mij toch wel.

‘Ja, daarvoor zit je natuurlijk niet op school. Ik zal eens wat ander werk voor je pakken. Dan moet ik wel even snel wat kopiëren.’

‘Dat geeft niet hoor, ik ga wel even verder met mijn uitvindwerk.’

(Ja, ik was hier ook graag op in gegaan, maar nu is helaas niet het moment, later maar even naar vragen)

Ik grijp vlug de verrijkingsmap uit de kast en snel naar het hok van de conciërge voor kopietjes.
Trouwens, gelukkig heb ik die map verrijkingswerk in de klas. Dat maak dit soort snelle acties een stuk eenvoudiger!

Terug in de klas zie ik een hele machine ontstaan op een tekenblaadje, dat snel weer in het laatje wordt gestoken. Ik geef een opdrachten- en antwoordenblad.

‘Nu ga ik leren!’

Ik kijk totaal verbijsterd toe. De stoel wordt recht geschoven en het potlood hangt uitnodigend boven het papier, klaar om te beginnen. Er verschijnt nog net geen tongpuntje. Ik ben duidelijk niet meer in beeld. Snel rondje drie verder afmaken dan maar, want ik zie al heel wat vraagtekens liggen.

Als ik uiteindelijk aan ronde vier kan beginnen (driekwart van de lestijd is inmiddels voorbij) zie ik een kind dat geconcentreerd aan het lezen is en een vraagteken op tafel heeft liggen.

‘Ik zie dat je een vraag hebt, vertel.’

‘Ik snap het vanaf vraag twee eigenlijk helemaal niet meer.’

Natuurlijk heeft hij bij zijn nieuwe werk wel instructie nodig…. wie zou dat niet hebben bij nieuw werk?
Zelf moet ik even snel terug lezen omdat ik deze les nog niet zo vaak gebruikt heb. Ik geef uiteindelijk een hint over vraag twee.

‘Oh, moet ik er zo naar kijken. Oké.’

Ik maak nog twee rondes. Elke keer zie ik een vraagteken op de tafel en een kind dat volledig geconcentreerd over zijn werk zit gebogen. Waar ik in het verleden hoogbegaafde kinderen heb zien huilen en terugdeinzen bij een uitdaging, zie ik nu een betrokken kind, totaal in een flow.

19 growie groei mindset

Dat je het leuk kan vinden om iets (nog) niet te kunnen, dat zie ik niet vaak. Voor mij is dit kind het voorbeeld van iemand met een op groeigerichte mindset (growth mindset). Een kind dat mij aan het werk zet, verrijking vraagt en duidelijk aangeeft dat daar ook instructie bij nodig is. Dit kind eist dat hij kan leren!

Wanneer je denkt in groei, dan zijn fouten interessant. Heb je een meer statische mindset (fixed mindset), dan is falen een ramp. Je zult eerder bang zijn dat ze ontdekken dat je eigenlijk toch niet zo slim bent. Want in zo’n mindset kan je iets wel, of niet.

Helaas kom ik juist bij kinderen die verrijkingswerk echt aankunnen vaak een statische mindset tegen. Mijn instructie richt zich dan voornamelijk op het leren leren in plaats van op de inhoud.

Durf te falen

Verder lezen:

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief