Selecteer een pagina

Ken je dat?

Dat je een waardevol inzicht hebt gekregen. Een inzicht dat je blik op je werk, je relatie of misschien wel op je hele leven verandert.

Ik heb dan vaak het idee: ‘Had ik dat maar eerder gehoord of geweten!’

Want dan was alles anders gegaan (en dat zou dan beter zijn geweest). Dan had ik andere keuzes gemaakt, was ik meer mijzelf gebleven of had ik eerder het geluk gevonden.

Waarom leren we die belangrijke levenslessen niet op school?

Had jij niet liever eerder willen leren over hoe het leven werkt? Hadden we vroeger op school maar het vak Levenskunst gekregen dacht ik laatst.

Klinkt goed, leren over het leven terwijl je opgroeit.

Ik denk alleen toch niet dat levenskunst als vak werkt. Ja, er wordt tegenwoordig een hoop onderzoek gedaan naar geluk en de uitkomsten van die onderzoeken zijn zeker de moeite waard. Ik zie ze ook voorbij komen. En, ook niet onbelangrijk: ik krijg ook nieuwe inzichten en denk vaak ‘had ik dat maar eerder geweten.’

Toch denk ik niet dat alleen puur het delen van deze onderzoeksresultaten en levensfilosofieën in vaste lesblokken werkt.

Levenslessen leer je niet door kennisoverdracht

Daarover heb ik vier overdenkingen die ik wil delen:

Het ontbreekt kinderen en jonge mensen regelmatig nog aan voorkennis. Elke leerkracht weet dat voorkennis activeren een vast onderdeel is van lesgeven. Bij lessen met kennisoverdracht is dit een standaard onderdeel van het directe instructiemodel.

Welke voorkennis ga jij bij een klas kinderen activeren als je ze wilt leren over het leven? Bijvoorbeeld over hoe gedachtes werken, over het belang van nieuwsgierigheid of het nut van mindfulness?

Natuurlijk is het mogelijk een voorval van een individuele leerling of een groepje als voorbeeld te nemen. En zal er bij sommige een zaadje geplant worden voor later in het leven. Maar meer dan zaadjes planten op de mooie momenten die voorbij komen, kun je niet doen.

Die zaadjes levenskunst planten moet je natuurlijk niet laten, alleen je zult niet kunnen checken (en dat doen we in het onderwijs wel veel) of er iets mee gebeurt. Kennisoverdracht is voor mij een levenloos iets. De kinderen zullen er zelf tot leven moeten wekken.

gratis moestuin wetenschap en technologie onderwijs

Inzichten krijgt iedereen op zijn eigen moment en manier. Naast het feit dat je in mijn ogen zaadjes kunt planten (wat wel heel mooi is om onderwijstijd aan te besteden!) is er nog het feit dat alle mensen, dus ook kinderen, inzichten op een andere manier opdoen.

Er zijn mensen die iets niet zelf mee hoeven te maken om het principe toch te begrijpen en mee te kunnen nemen in zijn verdere leven. Net zo goed zijn er genoeg mensen bij wie het kwartje pas valt als ze de mist in gaan.

Daarom is had ik het maar eerder gehoord helemaal niet zo relevant. Ja, je had je levensles eerder kunnen horen, maar de vraag is, had je het begrepen?

Daarbij kies je zelf wie je inspirerend vindt. Wie mag jou inspireren? Als leerkracht is dat iets dat je je goed moet realiseren. Als je geen goede relatie hebt met een leerling zal hij of zij echt geen levenslessen van je aannemen. Want zeg nou zelf,

Jij neemt toch ook niks aan van iemand die je niet vertrouwt?

gehoord onderwijs met stijl onderzoekend leren wetenschap en techniek

De kunst van het lesgeven bestaat voor mij voor het grootste deel uit het opbouwen van een relatie door echt te zijn. Durf jij jezelf te zijn voor een groep kinderen? Met al je gebreken en twijfels?

Dan ben je 100x inspirerender dan de leerkracht die neigt naar betweterigheid. Die denkt dat hij alles wat in de klas aan de orde komt moet weten en snappen. Die wel even vertelt hoe het in elkaar zit, maar ondertussen zijn fouten niet durft toe te geven.

(Even tussen ons, dat zijn toch gewoon vervelende mensen?!)

Geef en leef het goede voorbeeld. Stel jezelf eerst de vraag wat jij nodig hebt om een inspirerende leerkracht te zijn, deel die zelfkennis (wie jij bent, waar jij over twijfelt) en praat er samen over. Voor je het weet inspireer je!

In gesprek gaan met elkaar is een fase die je niet mag overslaan. Iedereen heeft zijn eigen gedachtegang en precies dat inzicht is zo’n belangrijk zaadje om te planten! Praat met de jonge kinderen in groep 1 en met de stoere pubers op het middelbaar. Allemaal kunnen ze meepraten, als je maar luistert.

Dat iedereen een andere manier van denken ontwikkelt is een levensles. Een les waar je nog jaren aan terug kunt denken en die steeds meer inhoud krijgt.

Nu ik erover denk. Misschien is niet het leren denken zo waardevol. Maar misschien is

Het leren over ons denken wel de echte kunst van het leven

 

Lees meer:

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee in de nieuwsbrief