lesinspiratie & begeleiding voor het basisondewijs

Oriëntatie op jezelf en de wereld22 mei 2017

oriëntatie onderzoekend leren ontwerpend leren onderwijs met stijl

Stel,

Je klas is in de ban van de ruimtevaart kaartjes van de AH, of

Het gaat onverwachts sneeuwen en ze staan allemaal bij het raam, of

Ze bespreken tijdens het tienuurtje de aardbeving in Italië en eten nauwelijks, of

De halve klas heeft nieuwe schoenen en begint spontaan in de kring schoenmaten te vergelijken terwijl je wilde gaan voorlezen

Wat doe je?

Flexibel omgaan met wat zich aandient in de realiteit?

Oriëntatie op jezelf en de wereld is een groot domein binnen de kerndoelen. Er valt van alles onder. Denk aan de bouw van bloemen, kennis van de wereldgodsdiensten, gezond gedrag, zorgen voor het milieu en natuurkundige verschijnselen zoals elektriciteit, licht en geluid.

De kinderen doen eigenlijk niks anders gedurende de dag, ze oriënteren zich voortdurend op zichzelf en de wereld.

En het mooie is, wetenschap en technologie onderwijs is van zichzelf al oriëntatie op jezelf en de wereld. Wat een prachtige match!

Je programma omgooien om in te gaan op wat zich via de kinderen aandient in de realiteit zorgt zeer waarschijnlijk voor hoge betrokkenheid. Het is iets dat de kinderen bezighoudt, dat zich al in hun gedachten en ideeën bevindt. Je hoeft er ‘alleen maar’ op in te haken.

Van een leerkracht vraagt dit flexibiliteit en overzicht. Flexibiliteit om je programma aan te passen. Overzicht om de unieke mogelijkheid die zich voordoet te kunnen koppelen aan leerdoelen. Zo kun je verantwoorden welke keuzes je maakt door van je plan af te wijken.

Je weet wat je doet,
je weet wat er te leren valt.

Aansluiten bij de belevingswereld

Kinderen verwonderen zich lang niet altijd over wat jij als betekenisvol beschouwd. Vaak wordt wat aansluiten bij de belevingswereld inhoud bedacht door een groepje volwassenen. En dit kunnen ze tot op zekere hoogte heel erg goed. Maar er zullen zich ook regelmatig andere dingen afspelen in het hoofd van je leerlingen.

Het leven kenmerkt zich door onvoorspelbaarheid. Welke keuzes maak je als voorspelling niet blijkt te kloppen? Als de kinderen afgeleid zijn door hun eigen interesses? Met een beetje geluk uiten zie die ook en kun je ze makkelijk signaleren waar ze aan denken:

‘Juf, waarom heeft een helikopter zijn wieken aan de bovenkant? Ik heb dan altijd het idee dat hij naar beneden gaat daardoor.’

‘Juf, is het koud in de ruimte?’

‘Juf, waarom wordt de watervlek op mijn broek steeds groter terwijl ik er geen water bij mors?’

‘Juf, kan hier ook een aardbeving komen?’

oriëntatie onderzoekend leren ontwerpend leren onderwijs met stijl

Voorwaarden voor signaleren van interesse

Lang niet altijd heeft een onderwerp de interesse van de hele klas. Dat merk je gemakkelijk doordat er een gesprek met meerdere kinderen over een onderwerp ontstaat of dat dit juist niet van de grond lijkt te komen.

Dan moet je natuurlijk wel de mogelijkheid bieden om met elkaar van gedachten te wisselen. Heeft het jouw interesse om te weten wat de kinderen interesseert?

Ruimte bieden voor een goed gesprek

Je komt niet zomaar achter de interesse van de kinderen. Je kunt ze zelfs heel makkelijk negeren! Wanneer je geen tijd neemt voor gesprekjes met de groep dan signaleer je al een stuk moeilijker wat er in hun hoofd omgaat. De kinderen zullen zich, al dan niet gemakkelijk, voegen naar wat er van ze verwacht wordt.

Je kunt je afvragen of ze dan nog optimaal leren. Persoonlijk zou ik gaan zitten dagdromen over wat ik zelf interessant vind.

Kun jij verantwoorden waarom je afwijkt van je voorbereiding, van de methode?

Lekker doen!

Lees verder:

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Ja, handig!

Ontvang elke week een inspirerend lesidee